شاه ولى اللّه هندى كه از اكابر علماى اهل سنّت است در مقالهء وضعيّه گفته : براى اين حقير معلوم شده ائمّهء اثنا عشر - رضى اللّه عنهم - اقطاب نسبتى از نسبت‌ها بودند و مقارن انقراض ايشان ، رواج تصوّف پيدا شد . امّا عقيده و شرع را جز از حديث پيغامبر صلّى اللّه عليه و إله نتوان گرفت . قطبيّت ايشان امرى باطنى است ، به تكليف شرعى كار ندارد ، نصّ و اشارهء هريك بر متأخّر ، به اعتبار همان قطبيّت است و امور امامت كه مىگفتند ؛ راجع به همان است كه بعضى از ياران خلّص خود را بر آن مطّلع مىساختند . پس از زمانى قومى تعمّق كردند و قول ايشان را بر محمل ديگر فرود آوردند . انتهى . الغرض با اين شبهات و احتمالات ، هيچ بعدى ندارد كه با ديدن بيشتر اين اخبار واضحهء صحيحهء در كتب خود ، احتمال صحّت مذهب اماميّه را ندهند ، چنان‌چه محيى الدين در فتوحات ، با آن‌كه هريك از ائمّه عليهم السّلام را امام گفته و به همهء دوازده امام تصريح كرده ، اماميّه را اصل در ضلالت مىداند كه گمراهى هر فرقه‌اى از فرق مسلمين از طرف ايشان است و اين نيست مگر آن‌كه امامت را از سنخ قطبيّت مىدانند . لهذا همهء اقطاب ايشان در احكام ظاهره تا آن‌وقت كه بناى كردن آن‌را دارند به يكى از ائمّهء اربعهء خود از مالك ، ابو حنيفه ، شافعى و ابن حنبل رجوع مىكردند . [ اعتقاد عامّه دربارهء موعود ] 4 صبيحة بدان اعتقاد مخالفين دربارهء وجود مسعود مهدى موعودى كه اخبار متواتره ، از طرق ايشان در بشارت به ظهور آن نور موفور السرور وارد شده ، بر چند قسم است : قسم اوّل : اين‌كه آن جناب خلف با شرف حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام است و او در طلوع فجر روز هشتم يا نيمهء ماه شعبان سال دويست و پنجاه و پنج ، شش و يا هشت هجرت ، على اختلاف الرّوايات و الاقوال متولّد شده « 1 » . آن حضرت حىّ ،

--> ( 1 ) . الارشاد ، ج 2 ، ص 339 ؛ اثبات الوصية للامام على بن ابى طالب ، ص 257 ؛ الغيبة ، شيخ طوسى ،